Tốc độ màn trập là gì? và Cách sử dụng

Tốc độ màn trập là một yếu tố trong tam giác phơi sáng và cũng là một trong những “nguyên liệu” chính cho việc sáng tạo trong chụp ảnh.

Không chỉ ảnh hưởng đến độ sáng, tốc độ màn trập còn có thể tạo ra nhiều hiệu ứng khác mà ta sẽ tìm hiểu trong bài này.

Tốc độ màn trập là gì?

Khi chụp ảnh, cửa trập sẽ mở ra để thu ánh sáng vào cảm biến và đóng lại trong một khoảng thời gian định trước. Khoảng thời gian đó gọi là tốc độ màn trập.

Tốc độ màn trập
Mô tả màn trập đóng mở. Ảnh Adorama

Có thể điều chỉnh tốc độ màn trập từ rất nhỏ như 1/8000s – 1/4000s cho đến nhiều phút, thậm chí hàng giờ đối với những nhiếp ảnh gia thiên văn.

Giới hạn điều chỉnh tùy thuộc vào model máy ảnh. nhưng phổ biến ta có từ 1/4000s đến 30 giây.

Về chức năng phơi sáng của tốc độ màn trập, bạn nên đọc ở series học chụp ảnh cho người mới.

Bài này chủ yếu mình sẽ giải thích về các ứng dụng của tốc độ màn trập sau khi bạn đã nắm được sự kết hợp của nó với khẩu độ và ISO.

Đóng băng chuyển động và rung mờ do chuyển động

Nếu màn trập mở đủ lâu, hay tốc độ màn trập dài, thì các đối tượng có xu hướng bị mờ đi theo quỹ đạo chuyển động. Và ngược lại, tốc độ màn trập càng nhanh thì càng dễ đóng băng được chuyển động đó.

Đóng băng chuyển động
1/500 – 1/60 – 1/8

Vì thế nên khi chụp bình thường, không với một mục đích đặc biệt thì bạn cần thiết lập tốc độ màn trập đủ nhanh để chủ thể được rõ nét.

Để xác định được tốc độ màn trập tối thiểu mà ở đó, ảnh không bị rung do cầm tay, bạn cần biết sử dụng quy tắc bên dưới liên quan đến tiêu cự ống kính.

“Tốc độ màn trập phải nhanh hơn hoặc bằng nghịch đảo độ dài tiêu cự để ảnh không bị rung lắc khi cầm tay”.

Ví dụ: chụp với lens 50mm, tốc độ màn trập tối thiểu là 1/50 giây hoặc nhanh hơn nữa.

Đó là một trong những lý do người ta phải dùng tripod để dựng máy với lens tele (lens với tiêu cự rất dài) vì cầm bằng tay dễ tạo ra rung lắc.

Với người chụp thông thường, các lens có tiêu cự ngắn và vừa. Tốc độ màn trập được khuyên dùng là 1/125s trở lên.

Sử dụng tốc độ màn trập trong các trường hợp đặc biệt

1. Chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng.

Với những khung hình tĩnh, ta có thể chỉnh tốc độ màn trập xuống thấp và dùng tripod để chụp trong môi trường thiếu sáng.

Lợi ích của việc này là tăng giới hạn điều chỉnh cho khẩu độ. Ta không phải mở khẩu độ hết mức (DOF bị mỏng), hoặc tăng ISO lên quá cao làm ảnh bị nhiễu.

2. Chụp panning

Chụp panning hay chụp lia máy là kỹ thuật lia camera theo chuyển động của đối tượng sử dụng một tốc độ màn trập hợp lý, thường là 1/8 – 1/15s.

Cảnh vật xung quanh sẽ bị mờ và làm đối tượng chính nổi bật lên, diễn tả được chuyển động của đối tượng.

Chụp panning
Ảnh: Reddit

3. Chụp ảnh phơi sáng.

Chụp ảnh phơi sáng là kỹ thuật chụp sử dụng tốc độ màn trập rất dài, trong nhiều giây, thậm chí là đến hàng giờ.

Chụp phơi sáng
Ảnh: Reddit

Nó có thể sử dụng để chụp light painting (vẽ bằng ánh sáng), phơi sáng chuyển động trên đường phố, chụp sấm sét, bầu trời sao, dải Ngân Hà milky way

Kết

Khả năng sáng tạo với tốc độ màn trập là vô hạn. Với mỗi thể loại mình kể bên trên, chúng ta cần trải nghiệm rất nhiều để tìm ra công thức tốt nhất.

Ví dụ như chụp panning, chúng ta phải học cách lia camera sao cho đúng với chuyển động để đối tượng rõ nét nhất có thể.

Mỗi đối tượng chuyển động lại có vận tốc rất khác nhau, làm sao để chọn giá trị của tốc độ màn trập cho phù hợp cũng là một điều cần giải quyết.

Hi vọng bài này giúp bạn có thêm những kiến thức quan trọng về tốc độ màn trập.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of