Quy tắc Sunny 16 & Ứng dụng

Máy ảnh hiện nay đều có sẵn thiết bị đo sáng và các chế độ đo sáng đi kèm, khiến việc chụp ra một bức ảnh đúng sáng trở nên dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, trước đó chúng ta đã có sẵn một quy tắc dễ nhớ để tính toán ra thông số của một bức ảnh đúng sáng mà không cần máy móc, đó là quy tắc Sunny 16.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu về quy tắc này và ứng dụng nó trong nhiều điều kiện ánh sáng khác nhau. Kể cả khi thiết bị đo sáng trên máy ảnh đã rất hiện đại, hiểu biết về sử dụng Sunny 16 vẫn sẽ giúp ích cho bạn.

Và nếu bạn cũng chụp film như mình, thì đây là một quy tắc chắc chắn cần biết.

Quy tắc Sunny 16 là gì?

Quy tắc Sunny 16 là một quy tắc giúp xác định giá trị cơ sở của các thông số như khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO để tạo ra một bức ảnh đúng sáng.

Nó được phát biểu như sau: Trong điều kiện thời tiết trời nắng đẹp, để ảnh đúng sáng, nếu máy ảnh mở khẩu độ f/16 thì tốc độ màn trập có giá trị bằng nghịch đảo của ISO.

Ví dụ bạn đang chụp ảnh trong một ngày nắng đẹp, trời quang hoặc ít mây. Đầu tiên, bạn để giá trị cơ sở của khẩu độ là f/16. Khi đó, để ảnh đúng sáng, nếu bạn chọn ISO là 200, thì tốc độ màn trập nên là 1/200 s.

Tương tự, nếu bạn muốn tăng ISO lên 500, thì tốc độ màn trập tương ứng khi đó sẽ là 1/500 s.

Ở đây mình đang nói đến máy ảnh số, với máy ảnh film đã định sẵn ISO theo film rồi nên bạn chỉ cần nghịch đảo là ra tốc độ màn trập.

Quy tắc khá dễ nhớ, nhưng để áp dụng trong thực tế thì ta cần có thêm kiến thức về bù trừ stop.

Bạn có thể thấy, mình gọi f/16 là giá trị cơ sở và nó không thay đổi trong hai ví dụ. Tuy nhiên thực tế chúng ta sẽ phải thay đổi giá trị của khẩu độ để phù hợp với mục đích chụp. Ta không thể để f/16 mà chụp xóa phông được, phải không nào?

Sử dụng quy tắc Sunny 16

Bảng bên dưới minh họa thay đổi của tốc độ màn trập khi thay đổi khẩu độ mà vẫn đảm bảo ảnh đúng sáng.

Giá trị cơ sở ban đầu là f/16, 1/200, ISO 200. Bạn muốn tăng khẩu độ là f/5.6 để có độ sâu trường ảnh mỏng hơn, tức là đã thay đổi +3 stops, ảnh dư sáng.

Lúc này để đảm bảo ảnh đúng sáng trở lại thì cần tăng tốc độ màn trập từ 1/200 lên 1/1600 để -3 stops.

Tất nhiên ta cũng có thể thay đổi ISO thay vì tốc độ màn trập nếu muốn. Miễn là số stops được bù trừ hợp lý.

Như vậy, chỉ cần biết được cách kết hợp của khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO trong tam giác phơi sáng, cộng với quy tắc này, bạn có thể chụp được ảnh đúng sáng mà không cần sự trợ giúp của thiết bị đo sáng.

Đó là lý do vì sao anh em chụp film với đo sáng bị hư hay chụp auto mà không tin tưởng bộ đo sáng của máy cần phải biết quy tắc này.

Trời nắng, chụp ở khẩu độ cơ sở là f/16, nên quy tắc này được gọi là Sunny 16.

Với những điều kiện thời tiết hay ánh sáng khác nhau, ta sẽ có những biến thể của Sunny 16. Khi đó khẩu độ cơ sở không còn là f/16 nữa mà sẽ thay đổi như sau:

  • Hoàng hôn, bình minh: f/4
  • Trời u ám xám xịt: f/5.6
  • Trời nhiều mây: f/8
  • Trời nhiều mây hơn “trời nắng đẹp” một chút: f/11

Còn tốc độ màn trập vẫn là nghịch đảo của ISO, hoặc giá trị gần với nghịch đảo của ISO nhất.

Ví dụ, trong một ngày trời nắng, thông số cơ sở sẽ như thế này:

  • Khẩu độ: f/16
  • ISO: 200
  • Tốc độ màn trập: 1/200 giây

Còn nếu trời mưa mây mờ u ám cả ngày, thông số cơ sở sẽ là:

  • Khẩu độ: f/5.6
  • ISO: 200
  • Tốc độ màn trập: 1/200 giây

Đây là những giá trị mang tính tham khảo vì thực tế thì trời u ám cũng có nhiều loại u ám và cường độ ánh sáng sẽ không giống nhau :))

Nếu chụp film, bạn cần chụp và lưu ý lại các thông số đi với từng bức ảnh, điều kiện ánh sáng lúc ấy là gì. Dần dần, bạn sẽ có kinh nghiệm và tự biết điều chỉnh sao cho đúng.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of