Lấy nét trên máy ảnh & Các chế độ lấy nét

Lấy nét trên máy ảnh bao gồm lấy nét tự động và lấy nét thủ công. Mỗi cách lấy nét có những ưu điểm riêng và những trường hợp cụ thể cần phải sử dụng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu thêm về hai kỹ thuật này để biết cách sử dụng cho phù hợp.

1. Lấy nét thủ công

Lấy nét thủ công, tiếng Anh là Manual Focus, đây là cách lấy nét có từ thời máy ảnh film. Sau này các máy ảnh kỹ thuật số có thêm Autofocus (lấy nét tự động) giúp con người bắt nét trong tích tắc.

Dù đã có Auto focus thì Manual focus vẫn có chỗ đứng riêng của nó, là kỹ thuật cơ bản người chụp ảnh cần biết.

Với lấy nét thủ công, người ta sẽ điều chỉnh vòng lấy nét có trên lens. Điểm lấy nét sẽ dịch chuyển dần dần từ gần đến xa hoặc từ xa về gần, tùy vào chiều điều chỉnh của vòng lấy nét.

Lấy nét thủ công

Cho đến khi quan sát thấy đối tượng được lấy nét thông qua live view thì ngưng điều chỉnh vòng lấy nét, bạn chỉ việc bấm nút chụp để chụp. Điểm lấy nét được cố định cho cả những lần bấm máy tiếp theo, miễn là bạn không điều chỉnh vòng lấy nét trên lens.

Tức là mỗi lần điều chỉnh vòng lấy nét, lens sẽ lấy nét vào điểm có khoảng cách đến lens xác định. Bạn có di chuyển máy ảnh đi hướng nào thì nó vẫn lấy nét vào điểm có khoảng cách đã được xác định đó.

Với MF bạn có thể dễ dàng lấy nét từ điểm gần nhất cho phép (tùy thuộc vào lens) đến xa vô cực.

Bạn có thể sử dụng MF trong nhiều trường hợp, nhưng sẽ có một số trường hợp không sử dụng được AF mà bắt buộc phải dùng MF.

Thứ nhất là trong điều kiện thiếu sáng hoặc điểm lấy nét có độ tương phản thấp. Hệ thống auto focus khó tìm được điểm lấy nét chính xác, vì nó hoạt động dựa vào ánh sáng phản xạ từ đối tượng. Sử dụng MF, bạn có thể xác định điểm lấy nét chuẩn xác mà không lo bấm trượt nét như khi dùng AF.

Thứ hai là có vật cản với mật độ dày chắn mất đối tượng lấy nét. Ví dụ ở vườn bách thú, bạn muốn lấy nét vào con thú nhưng lại bị tấm lưới ngăn chắn mất, AF chỉ bắt nét vào tấm lưới. Lúc này dùng MF là có thể bắt nét vào đối tượng mà không lo lấy nét nhầm vào lưới.

Công nghệ Autofocus của mỗi máy ảnh là khác nhau, bất cứ khi nào AF trên máy ảnh của bạn tỏ ra bất lực hoặc xác suất lấy nét chính xác là thấp, đó là lúc nên sử dụng MF.

2. Lấy nét tự động

Không phải lúc nào chúng ta cũng có đủ thời gian để vặn cái vòng lấy nét cho chính xác, vậy là Autofocus ra đời để giải quyết vấn đề này.

Autofocus, bằng một thứ sức mạnh công nghệ kinh khủng của thời đại mới, tự tính toán và điều chỉnh lấy nét sử dụng một motor có trong lens. Máy càng xịn, lens càng xịn, công nghệ càng xịn thì lấy nét càng nhanh và chính xác.

Để lấy nét tự động, bạn phải chuyển qua mode này trước (đọc trong manual của máy), sau đó mỗi lần chụp, bấm nhẹ vào nút chụp (hay còn gọi là bấm một nửa) để lấy nét. Lấy nét đúng rồi thì bấm mạnh hay bấm hoàn toàn để chụp.

Muốn lấy nét lại chỉ cần thả ra và bấm hờ lần nữa. Bạn có thể xác định điểm lấy nét trong khung hình trước hoặc để máy ảnh tự động bám lấy đối tượng và lấy nét.

Lấy nét tự động gồm hai chế độ chính: AF-S và AF-C. Tên gọi có thể khác tùy vào hãng nhưng chức năng thì tương tự nhau. AF là Auto Focus, còn S là viết tắt của Single, C là viết tắt của Continous.

  • AF-S: Khi bạn bấm hờ nút chụp, máy ảnh sẽ thực hiện lấy nét. Nếu bạn vẫn giữ nút chụp một nửa như vậy, không thả ra thì lấy nét đã được khóa cố định. Đa số các trường hợp với khung hình tĩnh, phong cảnh, chân dung,… là sử dụng mode này.
  • AF-C: Khi bạn bấm hờ nút chụp, camera sẽ bám theo đối tượng và liên tục giữ nét vào nó. Phù hợp với các thể loại chụp đối tượng chuyển động như chụp thể thao, wildlife,…

Autofocus làm việc dựa vào một hệ thống focusing points – điểm lấy nét. Mỗi hãng máy ảnh quy định cách sử dụng các điểm này khác nhau nên thật khó để mình viết một hướng dẫn chung. Hãy đọc Manual của máy ảnh thật kỹ ;P

Ví dụ với máy ảnh mình đang sử dụng là Fujifilm XT-3, trong chế độ AF-S, mình có thể lựa chọn:

  • Single Point: Chọn trước một điểm trong khung hình để lấy nét
  • Zone: Chọn trước một vùng trong khung hình để lấy nét, vùng lấy nét bao gồm nhiều điểm.
  • Wide: Máy ảnh lấy nét tự động dựa vào độ tương phản của đối tượng.

3. Back Button Focus

Hầu hết các máy ảnh đều cho phép người dùng lấy nét bằng cách bấm một nửa nút chụp, như mình đã nhắc đến trong phần hai.

Nhược điểm của cách lấy nét này là mỗi lần bạn nhả nút chụp ra, lấy nét trước đó sẽ bị mất. Và ngược lại, nếu bạn bấm chụp thì máy sẽ lấy nét lại từ đầu.

Việc này khiến thao tác lấy nét trở nên “cồng kềnh” và phải lặp đi lặp lại không cần thiết.

Back Button Focus sinh ra để loại bỏ nhược điểm này. Nó hoạt động bằng cách tách chức năng focus ra khỏi nút chụp và gán nó vào một nút bấm khác ở phía sau camera.

Back Button Focus
Lấy nét bằng Back Button trên Nikon

Còn nó là nút nào thì tùy vào hãng máy ảnh. Mình chưa thể chỉ ra cụ thể trong phạm vi bài viết này. Bạn có thể tìm hiểu thêm bằng Google thông qua cú pháp search “Back Button focus + tên máy”.

Bây giờ việc lấy nét sẽ được thực hiện riêng rẽ bằng một nút bấm phía sau máy. Bạn có thể thấy nó phức tạp hơn so với bấm nửa nút chụp. Tuy nhiên làm quen rồi thì khá dễ, ngón cái để lấy nét, ngón trỏ để chụp, có thể thao tác rất nhanh.

Lợi ích của việc sử dụng Back Button Focus

Khi bạn dùng nút phía sau để lấy nét thì focus sẽ được cố định cho cả những lần bấm máy sau đó. Lấy nét chỉ thay đổi khi bạn lại sử dụng Back Button.

So với việc lấy nét lại sau mỗi lần bấm chụp, xác suất chụp đúng nét sẽ tăng lên đáng kể (hầu như là không bị out nét).

Đối với những máy không có focus point phủ khắp khung hình, cách lấy nét thông thường là lấy nét vào điểm cần lấy, sau đó căn chỉnh bố cục và chụp. Nếu muốn chụp lại thì lại phải lấy nét và lặp lại quá trình từ đầu.

Sử dụng Back Button sẽ tiết kiệm được công sức hơn nhiều vì bạn chỉ phải lấy nét một lần duy nhất. Focus – Recompose – Shoot.

Sử dụng Back-Button Focus còn giúp bạn kết hợp hai chế độ lấy nét AF-C và AF-S theo một cách “êm” nhất có thể.

Đầu tiên set camera về chế độ Continuous Autofocus AF-C, nếu bạn muốn chụp đối tượng chuyển động, hãy đặt nó vào focus point, sau đó bấm giữ back button. Lấy nét sẽ được lấy và bám theo chuyển động liên tục. Cuối cùng bấm đồng thời nút chụp khi đang giữ Back Button để chụp.

Nếu chụp một đối tượng tĩnh như trong AF-S, ta lại lấy nét như bình thường. Bấm thả Back Button để khóa nét và chụp là xong.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of