Hướng dẫn chụp ảnh ban đêm & thiếu sáng

Khi có ánh sáng tốt, chẳng hạn trời nắng đẹp, người chụp ảnh có thể thoải mái điều chỉnh các thông số trong một phạm vi rộng, hoặc thậm chí chụp bằng chế độ Auto.

Nhưng khi thiếu sáng, hay vào ban đêm, lượng ánh sáng ít ỏi khiến việc điều chỉnh bị giới hạn đi nhiều. Do đó, để chụp đúng sáng & đúng ý đồ, bạn cần biết tác dụng của từng yếu tố trong tam giác phơi sáng và kết hợp chúng.

Bài viết gồm hai phần:

  1. Các thiết lập trên máy ảnh.
  2. Một số mẹo hữu ích khi chụp thiếu sáng.
Chụp ảnh thiếu sáng
Photo by Tom Box

Phần 1: Thiết lập máy ảnh

1. Chụp định dạng RAW

Khi bạn chụp ảnh thì máy ảnh sẽ lưu ảnh ở định dạng RAW, JPEG hoặc cả hai. Cái này có trong phần cài đặt của máy.

Ảnh JPEG là ảnh mà các chi tiết bị nén lại, chất lượng chấp nhận được, lợi thế là dung lượng thấp hơn nhiều so với ảnh RAW, có thể xem ảnh được trên nhiều thiết bị khác nhau.

Ảnh RAW là ảnh thô, các chi tiết không qua xử lý, không bị nén, chứa đầy đủ thông tin nhất có thể do vậy dung lượng cũng lớn hơn JPEG nhiều.

Khi chụp ảnh thiếu sáng, ta nên để chụp RAW hoặc cả RAW + JPEG. Ảnh RAW có lợi thế hơn nhiều so với JPEG khi đem về chỉnh sửa hậu kỳ. Sau khi chỉnh sửa, có thể xuất ra file JPEG và sử dụng như bình thường.

2. Chế độ M

Chế độ M, hay Manual – Thủ công, là một trong nhiều chế độ chụp có trên máy ảnh kỹ thuật số.

Chế độ này cho phép chỉnh tay ba yếu tố tạo nên độ phơi sáng là khẩu độ, tốc độ màn trập ISO. Mỗi dòng máy ảnh khác nhau có cách chuyển sang chế độ M khác nhau. Nếu chưa biết, bạn nên đọc hướng dẫn sử dụng của máy.

Nếu chưa từng chụp ở chế độ M, hoặc không rõ về tác dụng của ba yếu tố trên, bạn cần đọc bài nhập môn nhiếp ảnh ở đây. Sau khi đã có kiến thức về phơi sáng, anh em có thể quay lại chiến tiếp 😘.

3. ISO

Trong chế độ M, ISO thường là yếu tố được ưu tiên thiết lập trước.

Với điều kiện thiếu sáng, ISO được khuyên dùng là 1600 hoặc cao hơn. Khi đó ta sẽ được lợi sáng nhờ ISO cao và linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh hai yếu tố còn lại.

ISO càng cao thì bất lợi là ảnh càng bị nhiễu. Mặc dù vậy, các máy ảnh khác nhau có hệ thống xử lý noise khác nhau nên độ nhiễu tại cùng một ISO cũng là khác nhau.

Bạn có thể test ISO trên máy ảnh của mình bằng cách set ISO ở 1600 để chụp. Sau đó tăng dần ISO, (điều chỉnh cả khẩu độ và tốc độ màn trập để ảnh đúng sáng) rồi so sánh các kết quả.

ISO cao nhất mà ở đó chất lượng ảnh là chấp nhận được thì đó là ISO bạn lấy làm mốc.

4. Khẩu độ và tốc độ màn trập

Hai yếu tố còn lại là khẩu độtốc độ màn trập có thể thay đổi linh hoạt tùy trường hợp khác nhau để đảm bảo mục đích chụp.

Khẩu độ

Ưu tiên mở khẩu lớn của lens (số dưới f nhỏ như f/1.4, f/2, f/2.8…) để thu nhận nhiều ánh sáng hơn.

Khẩu độ mở càng lớn thì ta càng được lợi về ánh sáng, nhờ vậy tốc độ màn trập có thể giảm đến mức tối đa để chụp các đối tượng chuyển động nếu cần thiết.

Khi mở khẩu lớn thì độ sâu trường ảnh cũng bị mỏng đi, cần lưu ý điều này nếu mục đích chụp của bạn là đạt được độ nét cao ở cả tiền cảnh và hậu cảnh.

Tốc độ màn trập

Khi ISO cao và khẩu độ lớn, thì khả năng điều chỉnh tốc độ màn trập sẽ linh hoạt hơn. Bạn có thể để tốc độ màn trập nhanh một chút (trên 1/60s) để tránh hiện tượng bị mờ do chuyển động.

Nếu khẩu độ không thể mở lớn thì bắt buộc bạn phải có tripod hoặc một cách nào đó để cố định máy ảnh tại một vị trí. Khi đó có thể sử dụng tốc độ màn trập dài, tăng thời gian phơi sáng mà không sợ bị rung ảnh.

Sau khi đã thiết lập ISO thì chụp ảnh thiếu sáng là việc điều chỉnh qua lại giữa khẩu độ và tốc độ màn trập. Bạn cần thực hiện nhiều lần để biết cách kiểm soát và sử dụng chúng đúng mục đích.

Part 2: Tips chụp ảnh ban đêm & thiếu sáng

1. Lấy nét thủ công – Manual Focus

Lấy nét thủ công

Trong môi trường thiếu sáng, autofocus của máy ảnh có thể làm việc rất ngu và không tự nhận ra được điểm lấy nét. Trong trường hợp này, bạn set chế độ lấy nét sang manual focus và tự làm lấy phần việc lấy nét sẽ chắc ăn hơn nhiều.

Sau khi chuyển sang chế độ lấy nét tay, ta xoay vòng lấy nét trên lens để điều chỉnh khoảng cách lấy nét cho đến khi thấy đối tượng rõ nét trên Live View. Lấy nét tay tuy có mất công hơn một chút nhưng cho ra kết quả chính xác.

2. Đo sáng điểm

Trên máy ảnh có các chế độ đo sáng khác nhau cho các điều kiện khác nhau. Chế độ đo sáng được khuyên dùng cho chụp ảnh ban đêm là chế độ đo sáng điểm [hay spot metering].

Đo sáng điểm

Cách bật chế độ này tùy theo từng dòng máy, bạn có thể tìm đọc trong hướng dẫn sử dụng. Chế độ này sẽ đo sáng ưu tiên vào điểm lấy nét, đảm bảo đúng sáng ở đối tượng.

3. Auto Exposure Bracketing [AEB]

Đây là chế độ chụp khá hay trên máy ảnh. Mỗi lần ấn chụp, bên cạnh ảnh chính, máy chụp thêm hai ảnh với mức độ phơi sáng thấp hơn và cao hơn một giá trị được cài đặt trước. Vậy là một lần chụp, ta được ba ảnh với độ sáng khác nhau.

Chế độ chụp AEB
Source: Michaelthemaven

Chụp với mode này tiết kiệm được công sức và dễ tìm ra độ phơi sáng phù hợp. Nên đọc hướng dẫn sử dụng của máy ảnh để tìm hiểu cách bật mode này trên máy nhé anh em.

Thì như vậy là mình đã xong bài viết về cách chụp thiếu sáng và ban đêm. Hi vọng anh em thấy nó có ích. Nếu có câu hỏi hoặc vấn đề liên quan, hãy comment bên dưới để cùng nhau thảo luận 😉.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of