Cách sử dụng các chế độ chụp trên máy ảnh

Độ phơi sáng của ảnh được quyết định bởi ba yếu tố: khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO. Người chụp có thể thay đổi các yếu tố này dựa vào việc sử dụng các chế độ chụp khác nhau.

Có ba nhóm chế độ chụp:

  • Full Auto: Tự động điều chỉnh ba yếu tố cho đúng sáng. Bạn chỉ cần bấm chụp mà không cần quan tâm đến điều chỉnh.
  • Manual (Thủ công): Hay được gọi là chế độ M. Bạn được tự do điều chỉnh cả ba yếu tố.
  • Các chế độ còn lại là các chế độ bán thủ công: người chụp ưu tiên chỉnh tay một yếu tố – hoặc khẩu độ hoặc tốc độ màn trập, yếu tố còn lại tự động điều chỉnh.

Tên gọi của các chế độ trên mỗi hãng máy ảnh có thể khác nhau. Bạn nên đối chiếu với hướng dẫn sử dụng của máy để biết chính xác chế độ mà mình đang nhắc đến trong bài.

1. Full Auto

Máy ảnh kiểm soát và tự động điều chỉnh cả ba yếu tố: Khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO. Ngoài ra còn tự động chọn một số tùy chỉnh khác như cân bằng trắng, điểm lấy nét, đo sáng, flash…

Chế độ này thường được người mới sử dụng vì chụp dễ, chỉ cần ngắm và chụp như một chiếc PnS 😀 Theo mình trải nghiệm, ở điều kiện ánh sáng tốt và khung hình tĩnh, hình chụp ra là chấp nhận được.

Vấn đề là khi gặp những trường hợp khác, như khung hình có cường độ sáng chênh lệch, đối tượng có chuyển động, chân dung… nó thường không cho ra kết quả như ý: ảnh có thể bị thiếu sáng, nhòe, out nét,…

Cách chế độ Full Auto hoạt động là đoán những gì có trong khung hình và điều chỉnh các yếu tố cho phù hợp. Ví dụ nếu có một chủ thể ở gần, nó sẽ mở khẩu để làm mờ hậu cảnh,…

Nhưng máy ảnh không thông minh đến mức phân tích khung hình là biết ý đồ người chụp. Không như điện thoại hay các máy PnS vốn chỉ có giới hạn các điều chỉnh, máy ảnh có rất nhiều các điều chỉnh khác nhau cho từng mục đích chụp.

Vì vậy bạn nên học cách kiểm soát từng yếu tố để có thể chụp được bức ảnh tốt nhất. Tin mình, chúng ta không mua máy ảnh xịn xò chỉ để chụp chế độ này.

2. Chế độ Program

So với chế độ Full Auto thì Program đã bắt đầu cho phép điều chỉnh thủ công thông số, dù là rất hạn chế. Người sử dụng có thể kiểm soát thêm một số chức năng như ISO hay cân bằng trắng. Khẩu độ và tốc độ màn trập vẫn do máy tự động điều chỉnh.

Nó giống như một chế độ ưu tiên ISO vậy. Nhưng vì ISO không có hiệu ứng gì ngoài “tác dụng phụ” làm noise ảnh nên ta không cần “ưu tiên” làm gì.

Cũng như chế độ Auto, máy ảnh sẽ dự đoán và tự động đưa ra một bộ thông số tốc độ màn trập và khẩu độ mà nó tin là đúng.

Mình cũng không khuyến khích sử dụng chế độ này nhiều, tốc độ màn trập và khẩu độ là hai yếu tố mà chúng ta muốn kiểm soát hàng đầu.

Ba chế độ tiếp theo mới là ba chế độ đáng để anh em sử dụng.

3. Chế độ thủ công Manual

Trái ngược với Full Auto, chế độ Manual hay chế độ M cho phép bạn điều chỉnh từng yếu tố.

Để biết cách dùng chế độ M, bạn phải hiểu về tam giác phơi sáng và ảnh hưởng của mỗi yếu tố lên ảnh.

Khi đã hiểu về các yếu tố này, anh em có thể đọc tiếp về hệ thống stop là tự tin sử dụng chế độ M.

Tam giác phơi sáng

Với chế độ M, ta có thể chụp linh hoạt trong nhiều điều kiện.

Chẳng hạn trong môi trường thiếu sáng, bạn có thể cố định máy ảnh bằng tripod. Sau đó set tốc độ màn trập dài đến vài giây để thu thêm ánh sáng. Đây là một điều mà chế độ Auto không làm được.

Rồi khi muốn chụp một chiếc xe đang lao nhanh trên đường, bạn có thể bắt được chuyển động của nó bằng cách đặt tốc độ màn trập cực nhanh ở 1/500 giây.

Còn rất nhiều trường hợp khác nữa mà chế độ M có thể làm tốt. Khi đã hiểu ứng dụng của khẩu độ và tốc độ màn trập, bạn có thể thoải mái điều chỉnh sao cho phù hợp với ý đồ của mình.

4. Chế độ ưu tiên Khẩu độ – Aperture Priority

Ở chế độ này, bạn được đặt khẩu độ và ISO trước, sau đó máy ảnh sẽ tự động điều chỉnh tốc độ màn trập theo sao cho đúng sáng.

Nó hữu dụng trong những trường hợp có điều kiện ánh sáng tốt và ta muốn ưu tiên kiểm soát độ sâu trường ảnh.

Khi có điều kiện ánh sáng tốt, máy ảnh có thể tự động điều chỉnh tốc độ màn trập trong khoảng giá trị thông thường. Nếu môi trường thiếu sáng, tốc độ màn trập có thể bị kéo dài và ảnh bị rung mờ.

Ví dụ: Khi chụp phong cảnh với trời nắng đẹp, ta có thể sử dụng chế độ ưu tiên khẩu độ.

Vì cần độ sâu trường ảnh dày để lấy nét cả khung hình nên mình chọn khẩu độ là f/11. Set luôn ISO là 200 vì ánh sáng tốt. Còn lại tốc độ màn trập sẽ do máy ảnh tự tính. Khi chụp ảnh, mình thấy tốc độ màn trập là 1/125 giây, đó là giá trị đủ để ảnh không bị rung do cầm tay.

Có thể thấy khi để máy tự tính yếu tố còn lại, ta có thể tiết kiệm được kha khá thời gian và còn rất linh động cho nhiều khung hình.

Vì thế nên chế độ ưu tiên khẩu độ chính là một vũ khí thượng thặng cho anh em thích bắt khoảnh khắc.

5. Chế độ ưu tiên Tốc độ màn trập – Shutter Speed Priority

Chế độ này hoạt động tương tự chế độ ưu tiên khẩu độ. Bạn được điều chỉnh tốc độ màn trập và ISO, khẩu độ sẽ do máy ảnh tự tính toán và điều chỉnh.

Những trường hợp cần ưu tiên tốc độ màn trập có thể là chụp bắt chuyển động tốc độ cao, chụp panning lia máy,…

Kết

Hai chế độ đầu rất giới hạn và thường cho ra kết quả không theo mục đích nên mình không khuyến khích sử dụng.

Nếu anh em thực sự muốn làm chủ mọi thứ thì chế độ M là chế độ đầu tiên nên tìm hiểu. Sau khi đã hiểu được cách kết hợp các yếu tố phơi sáng với nhau, tùy trường hợp mà ta có thể sử dụng thêm chế độ ưu tiên khẩu độ hay ưu tiên tốc độ màn trập.

Quen rồi thì việc chuyển đổi giữa các chế độ này cũng dễ dàng hơn nhiều. Chúc anh em có nhiều ảnh đẹp.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of