Các chế độ chụp trên máy ảnh và Cách sử dụng

Độ sáng của ảnh được quyết định bởi ba yếu tố: khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO. Các chế độ chụp trên máy ảnh có tác dụng hỗ trợ người dùng trong việc kết hợp ba yếu tố này với nhau, tạo ra bức ảnh đúng sáng.

Có ba nhóm chế độ chụp:

  • Full Auto: Tự động điều chỉnh ba yếu tố cho đúng sáng. Bạn chỉ cần bấm chụp mà không cần quan tâm đến điều chỉnh.
  • Manual (Thủ công): Hay được gọi là chế độ M. Bạn được tự do điều chỉnh cả ba yếu tố.
  • Các chế độ còn lại là các chế độ bán thủ công: người chụp ưu tiên chỉnh tay một yếu tố – hoặc khẩu độ hoặc tốc độ màn trập, yếu tố còn lại tự động điều chỉnh.

Tên gọi của các chế độ trên mỗi hãng máy ảnh có thể khác nhau. Bạn nên đối chiếu với hướng dẫn sử dụng của máy để biết chính xác chế độ mà mình đang nhắc đến trong bài.

1. Full Auto

Máy ảnh kiểm soát và tự động điều chỉnh cả ba yếu tố: Khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO. Ngoài ra còn tự động chọn một số tùy chỉnh khác như cân bằng trắng, điểm lấy nét, đo sáng, flash…

Chế độ này thường được người mới sử dụng vì chụp dễ, chỉ cần ngắm và chụp như một chiếc PnS 😀 Theo mình trải nghiệm, ở điều kiện ánh sáng tốt và khung hình tĩnh, hình chụp ra khá là ok.

Vấn đề là khi gặp những trường hợp khác, như khung hình có cường độ sáng chênh lệch, đối tượng có chuyển động, chân dung… nó thường không cho ra kết quả như ý: ảnh có thể bị thiếu sáng, nhòe, out nét,…

Cách chế độ Full Auto hoạt động là đoán những gì có trong khung hình và điều chỉnh các yếu tố cho phù hợp. Ví dụ nếu có một chủ thể ở gần, nó sẽ mở khẩu để làm mờ hậu cảnh,…

Smartphone hay máy ảnh PNS cũng hoạt động dựa vào cơ chế này, tuy nhiên máy ảnh chúng ta đề cập đến ở đây có nhiều chức năng và phạm vi điều chỉnh rộng, cho phép người dung chụp đúng theo mục đích và tùy theo từng điều kiện ánh sáng khác nhau.

Vì vậy bạn nên học cách kiểm soát từng yếu tố để có thể chụp được bức ảnh tốt nhất. Nói một cách thành thật thì chúng ta không mua máy ảnh xịn xò chỉ để chụp chế độ này.

2. Chế độ Program

So với chế độ Full Auto thì Program đã bắt đầu cho phép điều chỉnh thủ công thông số, dù là hạn chế. Người sử dụng có thể kiểm soát thêm một số chức năng như ISO hay cân bằng trắng. Khẩu độ và tốc độ màn trập vẫn do máy tự động điều chỉnh.

Nó giống như một chế độ ưu tiên ISO vậy. Nhưng vì ISO không có hiệu ứng gì ngoài “tác dụng phụ” làm noise ảnh nên ta không cần “ưu tiên” làm gì.

Cũng như chế độ Auto, máy ảnh sẽ dự đoán và tự động đưa ra một bộ thông số tốc độ màn trập và khẩu độ mà nó tin là đúng.

Mình cũng không khuyến khích sử dụng chế độ này nhiều, tốc độ màn trập và khẩu độ là hai yếu tố mà chúng ta muốn kiểm soát hàng đầu.

Ba chế độ tiếp theo mới là ba chế độ đáng để anh em sử dụng.

3. Chế độ thủ công Manual

Trái ngược với Full Auto, chế độ Manual hay chế độ M cho phép bạn điều chỉnh từng yếu tố.

Để biết cách dùng chế độ M, bạn phải hiểu về tam giác phơi sáng và ảnh hưởng của mỗi yếu tố lên ảnh.

Khi đã hiểu về các yếu tố này, anh em có thể đọc tiếp về hệ thống stop là tự tin sử dụng chế độ M.

Tam giác phơi sáng

Với chế độ M, ta có thể chụp linh hoạt trong nhiều điều kiện.

Chẳng hạn trong môi trường thiếu sáng, bạn có thể cố định máy ảnh bằng tripod. Sau đó set tốc độ màn trập dài đến vài giây để thu thêm ánh sáng. Đây là một điều mà chế độ Auto không làm được.

Khi muốn chụp một chiếc xe đang lao nhanh trên đường, bạn có thể bắt được chuyển động của nó bằng cách đặt tốc độ màn trập cực nhanh ở 1/500 giây.

Hay lúc cần chụp ảnh xóa phông, bạn có thể cố định khẩu độ ở F2.8, F4, rồi sau đó điều chỉnh ISO, tốc độ màn trập để loại bỏ bớt ánh sáng.

Mỗi yếu tố trong tam giác phơi sáng có một hiệu ứng riêng, phục vụ mục đích của người chụp. Vậy nên người ta thường khuyên sử dụng chế độ M để làm chủ được máy ảnh, chụp được bức ảnh đúng ý đồ.

Sau khi đã hiểu và biết cách sử dụng chế độ M, hai chế độ tiếp theo có thể được sử dụng tùy vào trường hợp cụ thể.

4. Chế độ ưu tiên Khẩu độ – Aperture Priority

Ở chế độ này, bạn được đặt khẩu độ trước, có thể là ISO nữa, sau đó máy ảnh sẽ tự động điều chỉnh tốc độ màn trập theo sao cho đúng sáng.

Nó hữu dụng trong những trường hợp ta muốn ưu tiên kiểm soát độ sâu trường ảnh.

Ví dụ: Khi chụp phong cảnh với trời nắng đẹp.

Vì cần độ sâu trường ảnh dày để lấy nét cả khung hình nên mình chọn khẩu độ là f/11. Set luôn ISO là 200 vì ánh sáng tốt. Còn lại tốc độ màn trập sẽ do máy ảnh tự tính. Khi chụp ảnh, mình thấy tốc độ màn trập là 1/125 giây, đó là giá trị đủ để ảnh không bị rung do cầm tay.

Có thể thấy khi để máy tự tính yếu tố còn lại, ta có thể tiết kiệm được kha khá thời gian và còn rất linh động cho nhiều khung hình.

Vì thế nên chế độ ưu tiên khẩu độ chính là một vũ khí thượng thặng cho anh em thích chụp nhanh bắt khoảnh khắc.

5. Chế độ ưu tiên Tốc độ màn trập – Shutter Speed Priority

Chế độ này hoạt động tương tự chế độ ưu tiên khẩu độ. Bạn được điều chỉnh tốc độ màn trập và ISO, khẩu độ sẽ do máy ảnh tự tính toán và điều chỉnh.

Những trường hợp cần ưu tiên tốc độ màn trập có thể là chụp bắt chuyển động tốc độ cao, chụp panning lia máy,…

Kết

Hai chế độ đầu rất giới hạn và thường cho ra kết quả không theo mục đích nên mình không khuyến khích sử dụng.

Nếu anh em thực sự muốn làm chủ máy ảnh thì chế độ M là chế độ đầu tiên nên tìm hiểu. Sau khi đã hiểu được cách kết hợp các yếu tố phơi sáng với nhau, tùy trường hợp mà ta có thể sử dụng thêm chế độ ưu tiên khẩu độ hay ưu tiên tốc độ màn trập.

Quen rồi thì việc chuyển đổi giữa các chế độ này cũng dễ dàng hơn nhiều. Chúc anh em có nhiều ảnh đẹp.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of