Bố cục cơ bản trong nhiếp ảnh

Bố cục có thể xem là yếu tố quan trọng nhất của một bức ảnh đẹp. Chúng ta lựa chọn nhìn mọi thứ xung quanh bằng những cách khác nhau, nên bố cục cũng đại diện cho cách nhìn của mỗi người.

Bố cục tốt là bố cục có thể điều hướng ánh mắt của người xem, thể hiện được chiều sâu của không gian trên một mặt phẳng hai chiều. Người xem dựa vào đó biết được đâu là đối tượng chính của bức ảnh, hay nội dung của bức ảnh là gì.

Một bức ảnh ngẫu nhiên sẽ có các thành phần được sắp xếp ngẫu nhiên và thường làm phân tán sự chú ý của người xem. Đây không phải là điều chúng ta mong muốn.

Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ một số quy tắc cơ bản về bố cục. Hi vọng nó có ích cho những anh em mới làm quen với chụp hình.

Rule of Thirds

Còn gọi là quy tắc 1/3. Đây là quy tắc cơ bản đầu tiên và cũng là phổ biến nhất.

Theo quy tắc này, khung hình được chia làm chín hình chữ nhật bằng nhau thông qua hai đường kẻ dọc và hai đường kẻ ngang.

Điểm nhấn của bức anh, nơi bạn muốn hướng sự chú ý của người xem nên được đặt ở các giao điểm của bốn đường thẳng. Và nếu trong khung hình có các đường hay vật thể sắp xếp theo chiều ngang, dọc, bạn có thể đặt chúng dựa vào một trong bốn đường thẳng.

Quy tắc 1/3

Quy tắc một phần ba Rule of Thirds còn xuất hiện ở nhiều môn nghệ thuật thị giác khác như mỹ thuật, thiết kế, điện ảnh,…

Bằng một cách nào đấy thì quy tắc này tạo ra sự hài hòa, tự nhiên cho bức ảnh. Nó điều hướng được sự chú ý của người xem và tạo ra những điểm neo ở các giao điểm.

Quy tắc 1/3
Bố cục 1/3 sử dụng trong quay phim.

Leading Lines

Leading lines là những đường dẫn có trong khung hình. Gọi là đường dẫn vì chúng có tác dụng điều hướng cách quan sát của người xem.

Leading lines xuất hiện nhiều trong nhiếp ảnh phong cảnh và đời thường. Nó có thể là bất cứ yếu tố nào có dạng đường: Ví dụ đường bờ biển, con đường, dãy núi, dòng sông,…

Leading lines

Hay trong bức ảnh bên dưới của mình, leading lines là các đường tạo bởi cạnh của căn nhà, hướng vào đối tượng chính là bà cụ và cửa ra.

Leading lines

Trong studio người ta có thể chủ động sắp xếp các yếu tố xung quanh đối tượng chính sao cho nó tạo thành đường hướng vào đối tượng.

Từ bây giờ, hãy bắt đầu chú ý đến những đường nét mà bạn có thể đem vào khung hình.

Depth

Tạo ra chiều sâu cho ảnh bằng cách bố trí tiền cảnh, trung cảnh và hậu cảnh.

Bạn có thể sử dụng kiến thức về độ sâu trường ảnh để làm mờ một trong hai phần: tiền cảnh hoặc hậu cảnh và hướng sự chú ý vào phần còn lại. Phần làm mờ có tác dụng làm cho người xem có cảm giác về bối cảnh xung quanh.

Framing

Framing là bố cục đơn giản và dễ áp dụng trong nhiều trường hợp. Bạn có thể sử dụng các khung hình có sẵn và tự nhiên, chẳng hạn như ô cửa, cổng vòm, tán cây,…, hoặc tự sắp đặt bố cục để tạo ra frame.

Nếu muốn bắt đầu sử dụng frame, bạn có thể chú ý đến các đối tượng có sẵn như: khung cửa sổ, cửa nhà, cổng mái vòm, cành cây,…

Bố cục framing

Framing không chỉ làm nổi bật đối tượng chính, nó còn thêm các layer cho khung hình, từ đó tạo ra chiều sâu.

Ở mức độ sáng tạo cao hơn, chúng ta có thể tự tạo ra frame bằng cách sử dụng các yếu tố bao quanh đối tượng chính, dùng độ sâu trường ảnh mỏng, “xóa phông” các yếu tố bao quanh này để tạo ra frame. Cách làm này có phần giống với quy tắc chiều sâu mình đã nhắc đến ở phía trên.

Ảnh: Thelenslounge

Rule of Odds

Rule of Odds là quy tắc về số lượng đối tượng chính trong khung hình. Nó cho rằng chúng ta thường thấy số lẻ các đối tượng thì thuận mắt hơn so với số chẵn. Trừ các trường hợp đặc biệt về couple ra :))

Bây giờ hãy để ý nhiều hơn các bức ảnh đẹp và bạn sẽ thấy quy tắc này xuất hiện rất nhiều.

Nếu số lượng đối tượng là ít (1, 3, 5) thì càng thể hiện rõ, nhiều hơn thì mắt vào não bộ sẽ dần đánh mất sự ưu ái dành cho số lẻ. Có lẽ vì càng nhiều ta càng lười đếm và cũng không bận tâm đến số lượng.

Fill the Frame

Khi xung quanh chủ thể được bao quanh bởi các yếu tố khác gây mất tập trung cho người xem, hoặc tỉ lệ chủ thể / khung hình là quá nhỏ, bạn có thể chọn giải pháp crop, tức là cắt bớt phần hình bao quanh để dành sự tập trung cho chủ thể chính.

Bạn có thể tiến lại gần chủ thể hơn, sử dụng lens zoom hoặc crop sau khi chụp bằng các phần mềm hậu kì. Lưu ý nếu crop quá nhiều thì kích thước ảnh bị nhỏ lại, giảm chất lượng khi sử dụng.

Fill The Frame thường được sử dụng nhiều trong chụp ảnh chân dung.

Negative Space

Negative Space là khoảng trống bao quanh đối tượng chính trong bức ảnh. Khoảng trống này cho người xem cảm giác về không gian chụp ra bức ảnh, nó làm nổi bật chủ thể và có thể kết hợp với chủ thể để tạo nên nội dung cho ảnh.

Trong khung hình nếu có đối tượng chuyển động, ta nên để không gian mở về phía chuyển động hướng tới. Như vậy sẽ tạo ra sự cân bằng và không gây khó chịu.

Đối với chụp chân dung, một cách sử dụng phổ biến của Negative Space là để lại một khoảng trống lớn về phía mà ánh mắt của mẫu hướng đến.

Viewpoint

Viewpoint là điểm quan sát. Cùng một đối tượng, nhưng ta có vô số các viewpoint để tạo ra các khung hình khác nhau. Một số viewpoint phổ biến là tầm thấp, tầm cao, và tầm mắt.

Viewpoint phổ biến nhất là ở ngang tầm mắt. Bạn có thể thay đổi góc nhìn, chịu khó di chuyển, hạ thấp máy xuống và chụp hướng lên trên. Với góc nhìn thấp, ta còn có thể chèn thêm phần foreground để tạo chiều sâu cho ảnh.

Tùy theo đối tượng mà ta có thể thay đổi góc chụp để tạo ra những hiệu ứng khác nhau. Đừng ngại di chuyển và trải nghiệm những góc chụp mới.

Border / Edges

Hãy để ý đến phần cạnh viền của bức ảnh. Nếu bạn chụp người/con vật, đừng cắt mất những bộ phận của chủ thể. Đừng chụp con mèo bị mất một bên tai, dù là phần rất nhỏ, hoặc chụp chó mà quên lấy thêm cái đuôi vào. Tương tự là với chân dung.

Đối với chụp ảnh phong cảnh, không nên để những đối tượng thừa tồn tại ở phần cạnh viền. Hãy di chuyển để loại bỏ nó khỏi khung hình, hoặc crop lại ở phần hầu kỳ. Tất cả những yếu tố này sẽ gây khó chịu cho người xem.

Các quy tắc trên không tách rời nhau mà có thể kết hợp cùng lúc để tạo ra bố cục tốt hơn cho khung hình. Bạn có thể thấy trong nhiều hình ảnh đẹp, người ta không chỉ sử dụng leading lines mà còn kết hợp sắp xếp đối tượng với quy tắc 1/3. Hay depth và framing trong nhiều trường hợp cũng chính là một.

Tên các quy tắc bố cục ở heading đều là tiếng Anh để mọi người tiện tra cứu. Để xem thêm ví dụ về từng bố cục, bạn có thể tìm trên google “tên bố cục + in photography”, sau đó chọn sang tab hình ảnh để xem thêm nhiều ví dụ :p. Chúc bạn sớm lên tay.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of